Görüntüleme (gezinme ile): 1 -- Görüntüleme (arama ile): -- IP: 216.73.216.82 -- Ziyaretçi Sayısı:

Özgün Başlık
TBK M. 50 / II Hükmüne Göre Zarar Miktarının Hâkim Tarafından Belirlenmesinin Medenî Usûl Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi

Yazarlar
Büşra Kazmaz Tepe

Dergi Adı
Türkiye Barolar Birliği Dergisi

Cilt
Temmuz-Ağustos 2025, Sayı 179, ss. 277-308

Anahtar Kelimeler
Tazminat Davası ; Zarar Takdiri ; İspat Ölçüsü ; İspat Zorluğu ; Zararın İspatı

Özet
Zarar gören, hukuka aykırı eylemi, kusuru, zararı ve fiil ile zarar arasındaki uygun nedensellik bağını ispatla yükümlüdür. Kural olarak zarar görenin soyut bir zarar iddiasında bulunması yeterli değildir ; zarar gören iddiasını vakıalarla somutlaştırmalı, ispat etmeli ve bu vakıalara ilişkin delil sunmalıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 50. maddesinin birinci fıkrası zarar görenin zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğunu belirttikten sonra ; ikinci fıkrası, zarar miktarının tam olarak ispat edilememesi durumunda hâkime, zararı hakkaniyete uygun olarak belirleme görev ve yetkisi vermiştir. Bu düzenleme, klasik ispat kurallarına bir istisna niteliğinde olup zarar görenin ispat yükünü tamamen ortadan kaldırmamakla birlikte, zarar gören lehine ispat ölçüsünün düşürülmesi suretiyle bir ispat kolaylığı sağlamaktadır. Ancak TBK m. 50 / II hükmünün uygulanabilmesi için vakıanın niteliğinden kaynaklı bir ispat zorluğu bulunmalıdır. Bu bağlamda TBK m. 50 / II hükmünün delillerin değerlendirilmesi, ispat ölçüsü ve kanaat tesisi gibi usûli kurumlar çerçevesinde ele alınması gerekmektedir. Buna göre hâkim delillerin serbestçe değerlendirilmesi ilkesi çerçevesinde, tecrübe kurallarına dayanıp ağır basan ihtimal derecesiyle yetinerek zarar hakkında kanaatini oluşturur. Dolayısıyla aslında bu kural, maddi hukuk içinde ispata yönelik bir kuraldır. Bu çalışmada ispata ilişkin bu kuralın çerçevesi açıklanacaktır.

Başlık (Yabancı Dil)
Determination of the Amount of Damage by the Judge According to the Article 50 / II of the Turkish Code of Obligations From the Perspective of Civil Procedure Law

Anahtar Kelimeler (Yabancı Dil)
Compensation Lawsuit ; Assessment of Damage ; Standard of Proof ; and Difficulty of Proof ; Proof of Damage

Özet (Yabancı Dil)
The injured party is obliged to prove the unlawful act, fault, damage, and the adequate causal link between the act and the damage. As a rule, a mere abstract allegation of damage by the injured party is not sufficient ; the injured party must substantiate the claim with specific facts, prove it, and provide evidence relating to those facts. Article 50(1) of the Turkish Code of Obligations (TCO) stipulates that the injured party bears the burden of proving both the damage suffered and the fault of the tortfeasor. Paragraph 2 of the same article confers upon the judge the authority and duty to assess the amount of damage ex aequo et bono, in cases where the exact quantification of the damage cannot be established. This provision constitutes an exception to the classical rules of proof ; while it does not completely eliminate the burden of proof on the injured party, it facilitates proof in their favor by lowering the standard of proof. However, for TCO Art. 50 / II to be applicable, there must exist a difficulty of proof arising from the nature of the factual circumstances. In this context, TCO Art. 50 / II should be evaluated within the framework of procedural institutions such as the assessment of evidence, the standard of proof, and the formation of judicial conviction. Accordingly, the judge, based on the principle of free evaluation of evidence, relies on rules of experience and forms their conviction regarding the damage by considering the preponderance of probability. Accordingly, this rule is, in essence, a rule of substantive law pertaining to the burden of proof. This study will elaborate on the scope and content of this evidentiary rule.