Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Anksiyete Ölçeğiebeveyn Versiyonu’nun (OSB-ÇAO-E-TR) Türk Kültürüne Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Yalçıntürk, Aydan Akkurt; Babaoğlu, Elçin; Kanbay, Yalçın; Tuğba Karakuş Türker

Görüntüleme (gezinme ile): 3 -- Görüntüleme (arama ile): -- IP: 216.73.216.65 -- Ziyaretçi Sayısı:

Özgün Başlık
Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Anksiyete Ölçeğiebeveyn Versiyonu’nun (OSB-ÇAO-E-TR) Türk Kültürüne Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Yazarlar
Aydan Akkurt Yalçıntürk, Elçin Babaoğlu, Yalçın Kanbay, Tuğba Karakuş Türker

Dergi Adı
Türk Psikiyatri Dergisi

Cilt
2026, Cilt 36, ss. 404-413

Anahtar Kelimeler
Anksiyete ; ebeveyn bildirimi ; geçerlik ; güvenilirlik otizm spektrum bozukluğu

Özet
Amaç : Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı konmuş olan çocuklarda anksiyete belirtilerinin doğru değerlendirilmesi, uygun değerlendirme araçlarının eksikliği nedeniyle zor olabilir. Bu çalışmada OSB tanısı konmuş çocuklarda anksiyetenin ebeveynlerin tarafından değerlendirilmesini sağlayacak Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar için Anksiyete Ölçeği-Ebeveyn Versiyonu’nun Türkçeye adaptasyonu amaçlanmıştır. Yöntem : Bu metodolojik çalışma, Ekim 2023-Mart 2024 tarihleri arasında, 8-15 yaş arasında OSB tanısı konmuş çocukların ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 371 ebeveyn katılmıştır. Veriler online olarak toplanmıştır. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar için Anksiyete Ölçeği-Ebeveyn Versiyonunun (OSB-ÇAO-E-TR) geçerliği ; kapsam geçerliği ve yapı geçerliliği ile test edilirken güvenirlik için iç güvenirlik ve iki yarı test güvenilirliği incelenmiştir. Bulgular : Dört boyut (Performans, Ayrılma, Uyarılma ve Belirsizlik) ve 24 maddeden oluşan OSB-ÇAO-E-TR’nin yapısı Türkçe versiyonda da doğrulanmıştır. Ölçek 24 ile 96 aralığında bir puana sahip olup puanın artışı anksiyetenin arttığı anlamına gelmektedir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans %61’dir. Ölçeğin geneli için hesaplanan Cronbach’s alfa güvenirlik katsayısı 0, 94’tür. Ölçeğin alt boyutlarında Cronbach alfa değeri 0, 66 ile 0, 80 aralığında bulunmuştur. Sonuç : OSB-ÇAO-E-TR Türkiye’de otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda anksiyete taraması için geçerli ve güvenilir bir araçtır.

Başlık (Yabancı Dil)
Adaptation of Anxiety Scale for Children-Autism Spectrum Disorder-Parent Version (ASC-ASD-P-TR) to Turkish Culture and Examination of Psychometric Properties

Anahtar Kelimeler (Yabancı Dil)
Anxiety ; autism spectrum disorder ; parent report ; reliability ; validity

Özet (Yabancı Dil)
Objectives : Accurate assessment of anxiety symptoms in children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) can be challenging due to the lack of appropriate assessment tools. This study aimed to adapt the Anxiety Scale for Children with Autism Spectrum DisorderParent Version into Turkish (referred to as ASC-ASD-P-TR) to enable parents to assess anxiety in children with ASD. Methods : This methodological study was conducted between October 2023 and March 2024 with parents of children diagnosed with ASD aged 8-15 years. 371 parents participated in the study. Data were collected online. Content validity, construct validity, internal reliability and split-half reliability. were examined. Results : The construct of the ASC-ASD-P-TR, which consists of four dimensions (Performance, Separation, Arousal, and Uncertainty) and 24 items, was validated in Turkish. The scale has a score range between 24 and 96, and an increase in score means an increase in anxiety. The total variance explained by the scale is 61%. Cronbach’s alpha reliability coefficient for the overall scale is 0.94. In the sub-dimensions of the scale, Cronbach’s alpha value was between 0.66 and 0.80. Conclusion : The ASC-ASD-P-TR is a valid and reliable measurement tool for assessing anxiety in children with ASD in Turkiye.